Xã Lục Ngạn được thành lập theo Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở hợp nhất nguyên trạng 05 đơn vị hành chính gồm các xã, thị trấn: Tân Hoa, Tân Quang, Giáp Sơn, Đồng Cốc và Phì Điền. Từ ngày 01/7/2025, xã Lục Ngạn chính thức đi vào hoạt động, mở ra giai đoạn phát triển mới với không gian rộng lớn hơn, điều kiện thuận lợi hơn cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống Nhân dân.
Sau khi thành lập, xã Lục Ngạn có tổng diện tích tự nhiên 82,71 km², quy mô dân số trên 42 nghìn người với 43 thôn, 11 dân tộc anh em cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 64%. Đảng bộ xã có 69 tổ chức đảng trực thuộc với 1.356 đảng viên, giữ vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện các nhiệm vụ phát triển của địa phương.
Việc hình thành xã Lục Ngạn diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi các xã, thị trấn tiền thân vừa hoàn thành nhiệm kỳ 2020–2025 với nhiều khó khăn, thách thức do tác động của đại dịch Covid-19, thiên tai, biến đổi khí hậu và những hạn chế nội tại về kết cấu hạ tầng, nguồn lực đầu tư và trình độ phát triển. Tuy nhiên, phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần đổi mới và khát vọng vươn lên, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc trong khu vực đã nỗ lực triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, hoàn thành cơ bản các mục tiêu nghị quyết đại hội đề ra, tạo tiền đề quan trọng cho việc hình thành đơn vị hành chính mới.
Trong giai đoạn 2020–2025, kinh tế của khu vực 5 xã, thị trấn đạt nhiều kết quả tích cực, duy trì tốc độ tăng trưởng khá, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp và thương mại – dịch vụ. Tổng giá trị sản xuất năm 2025 ước đạt trên 3.500 tỷ đồng. Hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là giao thông, trường học, nhà văn hóa, trụ sở làm việc được quan tâm đầu tư, từng bước cải thiện diện mạo nông thôn và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.
Năm 2025 – năm đầu tiên xã Lục Ngạn hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp – tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục duy trì ổn định và đạt nhiều kết quả nổi bật. Nông nghiệp giữ vai trò trụ đỡ với sản xuất cây trồng, vật nuôi phát triển theo hướng hàng hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, nhiều cây ăn quả chủ lực đạt sản lượng cao, góp phần ổn định thu nhập cho người dân. Công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp và thương mại – dịch vụ tiếp tục tăng trưởng; hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra sôi động, thị trường hàng hóa cơ bản ổn định.
Công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng và chỉnh trang đô thị có nhiều chuyển biến tích cực; hạ tầng giao thông, điện, nước, thông tin liên lạc được quan tâm đầu tư. Lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa – xã hội, dân tộc, an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân từng bước được nâng lên; quốc phòng, an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững.
Bước vào giai đoạn phát triển mới, xã Lục Ngạn xác định tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền; đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính; phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao gắn với công nghiệp, dịch vụ; tập trung hoàn thiện hạ tầng, thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương. Với nền tảng đã được xây dựng và tinh thần đoàn kết, quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, xã Lục Ngạn phấn đấu phát triển nhanh, bền vững, hướng tới mục tiêu trở thành phường trong những năm tới.
